Gelabeld andre van duin

Aangever des Vaderlands

Frans van Dusschoten (1933 – 2005)

Naar het schijnt was Frans van Dusschoten in eerste instantie not amused toen niet hij, maar André van Duin de komiek werd in de revues van Joop van den Ende. Van Dusschoten had er toen al wat jaren opzitten als conferencier en imitator en zag voor zichzelf wel een langere toekomst weggelegd als grappenmaker.

Maar ja. Waar de roodharige volkskomiek (die! timing! och! wat! een! vakman!) ten tonele verschijnt, verbleekt natuurlijk iedereen tot een dorknoper eerste klas. En zo werd Van Dusschoten ’s lands bekendste aangever. En da’s ook weer een vak apart, zullen we maar zeggen.

Dit is wat Wikipedia erover zegt:
“Terwijl zijn comedypartner(s) zich excentriek of lachwekkend gedragen blijft de aangever ernstig. Hij gedraagt zich zoals een normaal iemand zou reageren op de situaties die de “grappigere” comedypartner creëert. Naarmate de sketch vordert kan de aangever gefrustreerd raken en steeds bozer worden over alles wat de andere zegt en doet.”

Beter hadden wij het niet kunnen verwoorden. En ook jaren na zijn dood zien wij nog altijd Frans voor ons bij de term aangever. Want Ron Brandsteder is een aardige knaap en Hans Otjes deed zijn best, maar niemand kon mooier boos worden dan Frans van Dusschoten. Misverstanden mensen, alles draaide om misverstanden!

Vergeet u op verjaardagen ook niet te vermelden dat Van Dusschoten tientallen stemmetjes deed in De Smurfen en De Fabeltjeskrant. En wanneer u na twee biertjes achteloos en jazzy (handje op de piano!) De Kikvorsman begint te zingen, is uw reputatie als aangever-expert definitief gevestigd.

First Mevrouw

Ria Lubbers (1940)

Dat hadden we nog niet eerder meegemaakt: een premiersvrouw die publiekelijk en ongevraagd de aandacht opeiste van het volk dat haar man diende. Tot dusver vervulden vrouwen van premiers een rol ver verwijderd van de publieke ruimte. Ja, ze mocht één keer per jaar mee om de koningin een handje te geven. Maar dat was het wel zo’n beetje.

Ria Lubbers-Hoogeweegen trok zich weinig aan van de ongeschreven regels die golden voor de vrouw-van. Ze gaf het ene interview na het andere en bemoeide zich werkelijk overal mee. Regelmatig zette ze haar man Ruud voor lul, die het toch al zo moest ontgelden (‘tuut tuut tuut, de groetjes van Ruud’). Toen de minister-president het had behaagd een pot hockey te spelen in een korte broek, kreeg hij in het openbaar een flinke reprimande: zoiets vulgairs doet een premier toch niet!

Nog een leuk voorbeeld. Ria deed overdag het huishouden en bleef ’s avonds vaak in haar moederrol hangen. Zo kon het gebeuren dat ze tijdens een deftig diner het vlees van een Zweedse hoogwaardigheidsbekleder zat voor te snijden. ‘Hij scheen dat overigens heel normaal te vinden en zei niet eens bedankt.’

Om zich niet te vervelen organiseerde Ria iedere maand een koffieochtend met lunch op het Catshuis. Hiervoor werden de andere ministersvrouwen uitgenodigd. Wellicht is het hier dat Janneke Brinkman (de vrouw van CDA-partijgenoot Elco) werd aangespoord haar passie voor aquarelleren met de rest van het land te delen. Je hoort het Ria gewoon roepen met haar schelle stem: ‘Toe maar Janneke, je kunt het!’

Toen Ruud allang geen premier meer was, werd hij vluchtelingencommissaris van de VN. In die hoedanigheid werd hij ervan verdacht een vrouwelijke medewerker op de billen te hebben getikt. Ria bleef vierkant achter haar man staan en deed de affaire af als een complot om Ruud weg te krijgen.

Ria is kortom een goed mens. Ze is beschermvrouw van de Stichting Handicamp Overijssel en wat ze verder allemaal doet weten we niet. Maar wel dat ze altijd goed ontmoet.

Kluchtmokkel

Marjolein Sligte (1954)

Wat Marjolein Sligte ook aan haar kont heeft hangen: de lach is daar zeker onderdeel van. Want waar Marjolein verschijnt, alle treurnis verdwijnt.

Het begon allemaal met De Boezemvriend, de hier al veelvuldig bewierrookte bakermat van Nederlands comedytalent (we noemden ze al eens: Ischa Meijer, André Hazes, Conny Breukhoven, Manke Nelis en Tonny Eyck). Sligte schitterde als revu-artieste in een prachtige bijrol.

In 1987 deed ze dat ook in het drama Een Maand Later, alwaar menstruatiefilmmeisje Sunny Bergman opdook. Een jaar later brak Marjolein definitief door. In de bordkartonnen (wat raar is want de opnamen waren in een echt ziekenhuis) soap Medisch Centrum West zorgde zij samen met het breekbare Sesamstraat-omaatje Joekie Broedelet voor de komische noot.

Sligte was niet voor één gat te vangen. Zo was ze veelvuldig te zien in kluchten. Piet Bambergen, André van Duin, Rudi Falkenhagen, allemaal stonden ze ooit in de schaduw van deze comédienne in hart en nieren. Wilt u Marjolein in actie zien? Bestel dan de dvd Tax Free op Bol.com. Een echte aanrader, zo blijkt uit het commentaar van iemand die deze lach-of-ik-schiet-serie heeft gekocht:
‘wat een dvds zeg heel goet zeg het zijn 19 deelen van 25 minnuten per deel er zijn heele luuke stuken op komedie van boven de plaken er zijn 4 dvds.’

Voor wie dat allemaal te leutig is: Marjolein speelde ook in The Discovery of Heaven, de verfilming van het gelijknamige (bedankt, google translate) boek van Harry Mulisch.

Jerommeke

Jérôme Reehuis (1939-2013)

Je zou maar zijn gezegend met een markant hoofd. Zo’n hoofd dat opduikt op de achtergrond in tv-series of films en dat je denkt: goh, wat een bekend gezicht. Maar wie is die man eigenlijk? Jérôme Reehuis weet niet beter. Al sinds de tweede helft van de jaren zestig loopt hij markant te zijn, met als carrièrehoogtepunt de vroege jaren tachtig. Na rollen in Hoge Hakken, Echte Liefde en Ik Ben Joep Meloen schitterde hij als niemand minder dan Napoleon zelf in De Boezemvriend. Hij speelde daarin samen met comedy-knallers als André van Duin, Leen Jongewaard, Ischa Meijer, Corrie van Gorp, Vanessa, Frans van Dusschoten en Tetske van Ossewaarde.

Reehuis wist mensen aan het lachen te maken, maar ook te shockeren. Eind 1967 speelde hij in Masscheroen, een toneelstuk van Hugo Claus gebaseerd op het verhaal van Mariken van Nieumeghen. Claus voerde in deze klassieker de heilige drieëenheid (dus de vader, zoon en de heilige geest), op in hun blote niksje. Reehuis was daar één van. De acteur was later succesvol met Robert Long, Dimitri Frenkel Frank en Jenny Arean in het theaterprogramma Scherts, satire, songs en ander snoepgoed.

Maar het grote publiek kent hem van tv en film. Zijn laatste wapenfeit op dat gebied mag op z’n minst een opmerkelijke prestatie worden genoemd. In 1995 kluste Reehuis bij in De Zeemeerman, een film van Rob Houwer die verschillende keren werd uitgeroepen tot slechtste Nederlandse film. In deze film hield Reehuis zijn kleren aan. Wel zien we een veelal naakt over stranden struinende Daniel Boissevain en een verbaasd kijkende Katja Schuurman die ook niet zo goed weet wat ze aan het doen is. Dat is ook niet zo gek, als je weet dat ze zeshonderd gulden kreeg voor haar rol.

Ten slotte probeerde Jerommeke Amsterdam al in 1997 te behoeden voor de rompslomp die de stad zich op de hals zou halen met de bouw van de Noord-Zuidlijn. Hij overleed in mei 2013 na langere tijd ziek te zijn geweest.

Alie van de Wegenwacht

Corrie van Gorp (1942)

Er was niemand die in de jaren zeventig en tachtig zo goed in een zwembad kon vallen als Corrie van Gorp. Verkleed als de mottige mevrouw De Bok (omajas, hoedje, bril en de handtas stevig tegen het lijf) was dat eigenlijk haar core business. Want een scène met Van Gorp en André van Duin was eigenlijk pas écht geslaagd als deze eindigde in het water.

God, wat zeken onze ouders en grootouders hun stoelen onder bij de aanblik van het natte duo. Het was de tijd dat kinderen nog tevreden konden spelen met een Playmobilpoppetje met één arm en een hard opgesteven schaal Saroma werd gezien als een orgastische lekkernij.

Zoals Frans van Dusschoten altijd de enige echte aangever van Van Duin zal blijven (wij zien Ron Brandsteder toch liever in een zweetpak naast een enorm bord soep of de toren van Pisa), zo zal de Rotterdamse Van Gorp immer worden herinnerd als zijn beste leading lady. Simone Kleinsma en Anne-Marie Jung verliezen deze gruizige wet raincoat competition kansloos tegen Alie van de Wegenwacht.